Φακοί επαφής

24 Σεπτεμβρίου 2014 Ενημέρωση

 

Οι φακοί επαφής μπορεί να κάνουν τη ζωή μας ευκολότερη, καθώς μπορούμε να κινηθούμε χωρίς τα γυαλιά οράσεως που μας δυσκολεύουν, όμως απαιτούν ειδική φροντίδα, γιατί μπορεί να προκαλέσουν μολύνσεις στα μάτια.

Οι φακοί επαφής είναι λεπτοί, κυρτοί, διαφανείς δίσκοι, διαμέτρου συνήθως 12-14 χιλιοστών, οι οποίοι εφαρμόζουν στην εμπρός επιφάνεια του ματιού (δηλαδή στον κερατοειδή χιτώνα), για να διορθώσουν, όπως και τα γυαλιά οράσεως, την όραση σε άτομα με διαθλαστικές ανωμαλίες, δηλαδή με μυωπία, υπερμετρωπία, αστιγματισμό και πρεσβυωπία (φακοί επαφής οράσεως).

Για να εφαρμόσει σωστά ένας φακός, θα πρέπει να έχει καμπυλότητα ανάλογη με εκείνη του συγκεκριμένου κερατοειδή. Συνήθως, ο κάθε φακός κατασκευάζεται σε δύο ή τρεις καμπυλότητες, αν και υπάρχουν και φακοί μιας (μονής) καμπυλότητας.

Υπάρχουν επίσης φακοί που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για μία ημέρα, μία εβδομάδα, δύο εβδομάδες, ένα μήνα, τρεις μήνες και ένα χρόνο. Ο γιατρός είναι αρμόδιος να κρίνει ποιος φακός είναι κατάλληλος για κάθε περίπτωση. Υπάρχουν ακόμα φακοί που μπορούν να φορεθούν και κατά τη διάρκεια του ύπνου, αλλά δε συνιστώνται παρά μόνο σε ειδικές περιπτώσεις.

Τέλος, υπάρχουν φακοί επαφής για ειδικές περιπτώσεις, όπως οι έγχρωμοι φακοί για αλλαγή του χρώματος του ματιού, οι θεραπευτικοί φακοί για την επούλωση τραυμάτων ή ελκών του κερατοειδή, οι κερατοκωνικοί φακοί που εφαρμόζονται σε κερατοειδείς με κερατόκωνο και οι ορθοκερατικοί φακοί, που εφαρμόζονται σε μάτια με σχετικά μικρή μυωπία κατά τη διάρκεια της νύχτας, για να την εξαλείψουν προσωρινά στη διάρκεια της επόμενης ημέρας. Ο γιατρός είναι αρμόδιος να κρίνει ποιος φακός είναι κατάλληλος για κάθε περίπτωση.

Οι περισσότεροι που φοράνε γυαλιά οράσεως, μπορούν με επιτυχία να χρησιμοποιούν και φακούς επαφής. Υπάρχουν όμως και άτομα που δεν είναι κατάλληλα, όπως όσα εμφανίζουν ξηροφθαλμία, συχνές μολύνσεις ή αλλεργίες και όσα εργάζονται σε περιβάλλον ξηρό, με καπνούς ή πολλή σκόνη.

Με την κατάλληλη προσοχή και φροντίδα, τη σχολαστική καθαριότητα και ακολουθώντας πιστά τις οδηγίες του γιατρού, οι πιθανές επιπλοκές των φακών επαφής μπορούν να μειωθούν στο ελάχιστο, έτσι ώστε να αποτελούν μία ασφαλή και αποτελεσματική εναλλακτική λύση στα γυαλιά, ιδίως για τις μεγάλες διαθλαστικές ανωμαλίες και τις ανισομετρωπίες (μεγάλη διαφορά μεταξύ των δύο ματιών).

Οι φακοί κατασκευάζονται από διάφορα υλικά, γενικά όμως χωρίζονται σε τρεις μεγάλες κατηγορίες: Τους σκληρούς, τους ημίσκληρους και τους μαλακούς. Οι σκληροί φακοί επαφής τώρα πια σπάνια χρησιμοποιούνται. Πιο πολύ χρησιμοποιούνται οι μαλακοί φακοί, οι οποίοι είναι καλύτερα ανεκτοί από τους περισσότερους χρήστες. Αντίθετα, οι ημίσκληροι φακοί συνηθίζονται πιο δύσκολα και χρησιμοποιούνται κυρίως σε μεγάλους ή ανώμαλους αστιγματισμούς. Όταν όμως κανείς τους συνηθίσει, δίνουν ποιοτικά πολύ καλή όραση.

 

Τύποι φακών επαφής 

Σκληροί φακοί επαφής

Είναι ο πρώτος τύπος φακών επαφής που κατασκευάστηκε. Κατασκευάζονται από υδρόφοβο πλαστικό υλικό, που δεν επιτρέπει στο οξυγόνο να διαπερνά τον φακό. Η φροντίδα τους είναι πολύ απλή, αλλά το σημαντικότερο μειονέκτημά τους είναι η κακή οξυγόνωση του κερατοειδούς εξαιτίας του υλικού τους.

Ημίσκληροι φακοί επαφής ή αεροδιαπερατοί

Το υλικό από το οποίο είναι κατασκευασμένοι χαρακτηρίζεται από την υψηλή διαπερατότητα στο οξυγόνο που είναι απαραίτητο για τον κερατοειδή. Εξακολουθούν όμως και οι φακοί αυτοί να είναι υδρόφοβοι, και επομένως να μη διαβρέχονται από τα διαλύματα.

Μαλακοί φακοί επαφής

Είναι οι πιο άνετοι στην εφαρμογή φακοί επαφής. Είναι κατασκευασμένοι από υδρόφιλο υλικό. Είναι πολύ καλά διαπερατοί στο οξυγόνο και γι’ αυτό μπορούν να φορεθούν όλη μέρα. Η περιεκτικότητά τους σε νερό, ανάλογα με το τύπο του μαλακού φακού, μπορεί να διαφέρει (συνήθως κυμαίνεται από 38% – 60%).

 

Πώς θα χειριστείτε τους φακούς σας;

Επειδή οι φακοί επαφής εφάπτονται στα μάτια, οτιδήποτε τους αγγίζει, όπως τα χέρια, η θήκη κ.λ.π., θα πρέπει να είναι καθαρά.

Πλένετε και στεγνώνετε πάντα τα χέρια σας πριν πιάσετε τους φακούς σας. Τα νύχια πρέπει να είναι πάντα καθαρά και όσο το δυνατόν περιποιημένα και κοντά. Προσπαθήστε να χειρίζεστε πάντα τους φακούς με τις άκρες των δακτύλων και ποτέ με τα νύχια σας, γιατί αυτό μπορεί να δημιουργήσει χαρακιές και σχισίματα, τα οποία – έστω και αόρατα – δημιουργούν δυσανεξίες, βοηθούν στη συσσώρευση ιζημάτων και μικροβίων και αχρηστεύουν τους φακούς σας.

Για να αποφύγετε να μπερδέψετε τους φακούς μεταξύ τους, να τοποθετείτε πάντα το δεξιό φακό πρώτα. Βεβαιωθείτε ότι ο φακός δεν είναι γυρισμένος ανάποδα. Ένας τρόπος ελέγχου είναι να διπλώσετε το φακό προσεκτικά ανάμεσα στο δείκτη και τον αντίχειρα. Ο φακός προβάλει κάποια αντίσταση όταν τον διπλώνουμε, τα άκρα του γυρίζουν προς τα έξω και κολλάνε στα δάκτυλα. Σε αυτή την περίπτωση, δεν έχετε παρά να πιέσετε ελαφρά με το δάκτυλό σας και ο φακός επανέρχεται στη σωστή καμπυλότητα. Πάντως, μην ανησυχείτε αν βάλετε το φακό ανάποδα. Θα το αισθανθείτε αμέσως, αλλά δεν θα βλάψει το μάτι σας.

 

Πώς θα φορέσετε τούς φακούς σας;

A. Τεχνική με τα δύο χέρια

Τοποθετείστε το φακό στην άκρη του δείκτη οποιουδήποτε χεριού προτιμάτε. Εάν ο φακός είναι πολύ υγρός, θα κολλάει στο δάκτυλό σας. Μεταφέροντάς τον μερικές φορές, από το ένα δάκτυλο στο άλλο θα αφαιρεθεί η επιπλέον υγρασία και η αποκόλληση από το δάκτυλο γίνεται εύκολα.

Τοποθετήστε το άλλο σας χέρι μπροστά από το μέτωπό σας με τα δάκτυλα να δείχνουν προς τα κάτω. Χρησιμοποιήστε το μεσαίο δάκτυλο αυτού του χεριού για να σηκώσετε το πάνω βλέφαρο. Θα χρειαστεί να τοποθετήσετε το δάκτυλο κοντά στις βλεφαρίδες για να σιγουρευτείτε ότι δε θα το κλείσετε τη στιγμή που θα τοποθετείτε το φακό. Χρησιμοποιείτε το μεσαίο δάκτυλο του άλλου σας χεριού για να κρατήσετε ανοιχτό το κάτω βλέφαρο.

Κοιτάξτε ευθεία απέναντι το μάτι σας στον καθρέπτη και τοποθετήστε απευθείας το φακό στο κέντρο του κερατοειδή, μπροστά από την ίριδα (το χρωματιστό μέρος του ματιού σας). Πριν απελευθερώσετε τα βλέφαρά σας σιγουρευτείτε ότι βλέπετε το φακό να στέκεται στο μάτι σας (μπορεί ακόμα να είναι στο δάκτυλό σας) και μετά αφήνετε τα βλέφαρά σας, όχι και τα δύο μαζί, αλλά ένα-ένα χωριστά.

Προσεκτικά ανοιγοκλείστε τα βλέφαρά σας. Εάν ο φακός σας δεν είναι ακριβώς στο κέντρο ή υπάρχουν φυσαλίδες κάτω από αυτόν, τότε κλείστε το μάτι και κάντε προσεκτικά ελαφρό μασάζ στο επάνω βλέφαρο. Ανοίξτε και σιγουρευτείτε ότι ο φακός είναι στη θέση του. Βεβαιωθείτε ότι έχετε καλή όραση. Εάν ο φακός σάς ενοχλεί, αφαιρέστε τον, ξεπλύντε τον με στείρο φυσιολογικό ορό και επανατοποθετήστε τον.

B. Τεχνική με το ένα χέρι

Με το μεσαίο δάκτυλο τραβήξτε το κάτω βλέφαρο, ενώ εσείς κοιτάτε προς τα επάνω. Προσπαθήστε να βγάλετε το φακό με ένα απαλό «τσίμπημα» χρησιμοποιώντας την άκρη του μεγάλου δακτύλου και του δείκτη (και όχι τα νύχια). Τα δύο δάκτυλά σας θα πρέπει να ακουμπούν το ένα με το άλλο συνέχεια και προσπαθήστε να παρατηρείτε συνέχεια ό,τι κάνετε, στον καθρέφτη.

Παρατήρηση

Οι φακοί μπορεί να είναι ελαφρώς στεγνοί μετά από μια ολόκληρη ημέρα και μπορεί, καθώς τους αφαιρείτε, να αναδιπλωθούν και να κολλήσουν. Εάν συμβεί αυτό, μην προσπαθήσετε να τους ξεκολλήσετε με τα χέρια σας. Βρέξτε τους με φυσιολογικό ορό. Ο φακός θα ξεδιπλωθεί από μόνος του, μόλις διαβραχεί λίγο.

 

Φροντίστε τους φακούς σας!

Για να εξασφαλίσετε διαρκή άνεση με τους φακούς, πρέπει να τους διατηρείτε πάντα υγρούς. Γι’ αυτό το λόγο είναι απαραίτητο να τους φυλάτε στη θήκη τους με το διάλυμα φύλαξης. Χρησιμοποιείτε πάντοτε καινούριο διάλυμα.

Για να εξασφαλίσετε ότι οι φακοί σας εκτίθενται στον αέρα έξω από το μάτι για το συντομότερο δυνατό διάστημα, καλό είναι να βγάζετε πρώτα τον ένα φακό από τη θήκη, να τον εφαρμόζετε και μετά να βγάζετε και τον άλλο. Το ίδιο ισχύει και όταν αφαιρείτε τους φακούς από τα μάτια σας, για να τους τοποθετήσετε στη θήκη.

Όταν αγοράζετε υγρά καθαρισμού για τους φακούς επαφής σας, θα πρέπει να ακολουθείτε πιστά τις οδηγίες που σας έχουν δοθεί από τον ιατρό σας. Σιγουρευτείτε επίσης ότι ακολουθείτε πιστά τις οδηγίες χρήσης του κάθε προϊόντος. Οι φακοί επαφής σάς δίνουν την ευκαιρία να δείξετε τα μάτια σας, αλλά πρέπει να ακολουθείτε τη σωστή φροντίδα, ώστε να μη δημιουργούνται προβλήματα με το μακιγιάρισμα (make-up).

Ακολουθήστε τις παρακάτω σημαντικές συμβουλές επιτυχούς χρήσης και φροντίδας των φακών σας που θα σας εξασφαλίσουν ευκρινή και καθαρή όραση, καλύτερη υγεία των ματιών και μεγιστοποίηση της άνεσης κατά την χρήση των φακών.

 

Πάντοτε

  • Πάντοτε να πλένετε τα χέρια σας με ήπιο σαπούνι και να τα στεγνώνετε με πετσέτα χωρίς χνούδι, πριν αγγίξετε τους φακούς σας.
  • Πάντοτε να καθαρίζετε, να ξεπλένετε και να απολυμαίνετε τους φακούς σας κάθε φορά που τους αφαιρείτε. Ακολουθείτε πάντοτε τις οδηγίες του ειδικού στην φροντίδα της όρασης.
  • Πάντοτε να χειρίζεστε τον ίδιο φακό πρώτα, ώστε να αποφεύγετε την σύγχυση του δεξιού και του αριστερού φακού.
  • Πάντοτε να διατηρείτε όλες τις φιάλες διαλύματος κλειστές, όταν δεν τις χρησιμοποιείτε.
  • Πάντοτε να καθαρίζετε την θήκη των φακών σας καθημερινά και να την αφήνετε να στεγνώσει στον αέρα. Αντικαταστήστε τη θήκη των φακών σας κάθε τρεις μήνες.
  • Πάντοτε να χρησιμοποιείτε ένα διάλυμα πριν την ημερομηνία λήξης του, όπως αναγράφεται στην φιάλη ή να το πετάτε.
  • Πάντοτε να αφαιρείτε τους φακούς επαφής πριν το κολύμπι.
  • Πάντοτε να έχετε μαζί σας RewettingDrops.
  • Πάντοτε να έχετε μαζί σας τη θήκη των φακών σας και μια φιάλη διαλύματος πολλαπλών χρήσεων, ώστε να έχετε ένα ασφαλές μέρος για να αποθηκεύσετε τους φακούς σας.
  • Πάντοτε να προγραμματίζετε τακτά ραντεβού με τον ειδικό στην φροντίδα της όρασης, όπως συνιστώνται από αυτόν.

Ποτέ

  • Ποτέ μην αφήνετε  σαπούνι, καλλυντικά ή άλλες ουσίες να έρθουν σε επαφή με τους φακούς σας.
  • Ποτέ μην ακουμπάτε την άκρη μιας φιάλης διαλύματος φροντίδας των φακών σε οποιαδήποτε επιφάνεια, ακόμα και στα δάχτυλα ή τους φακούς επαφής.
  • Ποτέ μην επαναχρησιμοποιείτε τα διαλύματα φροντίδας των φακών.
  • Ποτέ μην χρησιμοποιείτε σταγόνες για τα μάτια ή διαλύματα που δεν προορίζονται για χρήση με φακούς επαφής.
  • Ποτέ μην φοράτε τους φακούς επαφής σας παρουσία βλαβερών ή ερεθιστικών αναθυμιάσεων ή ατμών.
  • Ποτέ μην φοράτε φακούς για χρόνο μεγαλύτερο από τον προβλεπόμενο.
  • Ποτέ μην ανταλλάσετε τους φακούς επαφής με κάποιο άλλο άτομο.
  • Ποτέ μην βάζετε λακ μαλλιών, αφού φορέσετε τους φακούς επαφής σας

 

Οι συμβουλές αυτές μπορούν να σας καθοδηγήσουν. Ακολουθείτε παρόλα αυτά πάντα τις συμβουλές του ειδικού στην φροντίδα όρασής σας.